Welkom bij

Wereldwinkel Noordwijkerhout

Symposium over Fairtrade 2 november 2018

Stichting Wereldwinkel Noordwijkerhout vierde dit jaar haar 25-jarig bestaan met een mini-symposium over Fairtrade. De zaal van Ontmoetingsruimte Puykendam was goed gevuld met vrijwilligers, oud-vrijwilligers, vrienden/donateurs, collega Wereldwinkeliers, vertegenwoordigers van Fairtrade werkgroepen en vertegenwoordigers van de lokale politiek. Zij kregen een afwisselend programma voorgeschoteld van presentaties en muziek. De centrale vraag van het symposium luidde: Fairtrade, nog steeds actueel ?

De fusie

De Wereldwinkel is een prachtig middel om positieve aandacht te vragen voor mensen in  ontwikkelingslanden. Het doel van de Wereldwinkel was dan ook om met dit symposium de inwoners van Noordwijkerhout (en vanaf 1 januari 2019 als gevolg van de gemeentelijke fusie) ook de inwoners van Noordwijk te informeren over Fairtrade. De gemeente Noordwijk heeft al sinds 2015 de eervolle titel van Fairtrade Gemeente. Door de fusie zal ook het gebied Noordwijkerhout deze titel krijgen.  De Wereldwinkel vindt het belangrijk dat alle inwoners weten wat dit betekent, voor de mensen hier en voor de mensen daar.

De sprekers

De actualiteit van Fairtrade werd besproken door vier kenners van het onderwerp, ieder vanuit een ander perspectief. Van Internationaal, tot nationaal. Van food, tot non-food.

Kati Piri, lid van het Europees parlement namens de PvdA, belichtte de huidige internationale politieke en economische verhoudingen en de rol die Fairtrade hierin kan spelen. De Europese Unie hanteert richtlijnen voor het sluiten van handelsverdragen met de armste landen. De Europese landen zitten echter niet allemaal op één lijn. Fairtrade wordt vooral door de meer welvarende West-Europese landen gepropageerd. Landen in het voormalige Oost-Europa staan minder open voor de Fairtrade gedachte. De vraag of je hulp moet bieden in landen met een ondemocratisch regime is lastig. Vaak blijkt het eigenbelang van een Europees land een grote rol te spelen. Zoals bijvoorbeeld het geval was met de Turkijedeal. De overtuiging wint terrein dat het stimuleren van economische ontwikkeling in het Zuiden een belangrijke rol zal spelen bij het oplossen van de vluchtelingenproblematiek.

Henk Zandvliet, voorzitter van de Landelijke vereniging van Fairtrade gemeenten, sprak over  de ontwikkelingen in Nederland op het gebied van Fairtrade en de rol die provincies en gemeenten hierin kunnen spelen. Het aantal Fairtrade gemeenten in Nederland neemt toe, al neemt het aantal gemeenten door de vele fusies af. Ook zijn er inmiddels twee Fairtrade provincies: Friesland en Utrecht. Verenigingen, scholen, kerken en waterschappen kunnen allemaal Fairtrade worden en zo de Fairtradegedachte verspreiden. Henk Zandvliet benadrukt dat Fairtrade wat hem betreft de norm zou moeten zijn. Bij de fusie van Noordwijk, Noordwijkerhout en de Zilk zal opnieuw gekeken worden of de gemeente voldoet aan de gestelde eisen van Fairtrade gemeente. Het toegenomen aantal inwoners vraagt ook om meer inspanningen de Fairtradegedachte uit te dragen.

Peter D’Angremond, directeur van Stichting Max Havelaar, ging in op de huidige lage koffieprijzen en de relevantie en urgentie van Fairtrade in de foodsector. Naar schatting zijn er zo'n 25 miljoen koffieboeren in de wereld. Hiervan zijn minder dan 1 miljoen boeren aangesloten bij een coöperatie met het Fairtrade keurmerk. Dit keurmerk garandeert niet alleen de uitbetaling van het minimumloon, maar ook de betaling van een premie ten behoeven van de coöperatie als geheel. Deze premie wordt door de leden zelf besteed aan bijvoorbeeld de bouw van een school, een kliniek of landbouwwerktuigen. Door de extreem lage koffieprijzen betalen de grote spelers zoals Douwe Egberts de boeren zeer weinig uit, en leven de meeste boeren onder het bestaansminimum. De kritiek die onlangs werd geuit in de nationale pers (Trouw 22 oktober) is volgens Peter D'Angremond wat betreft het Fairtrade keurmerk niet terecht. In de berekeningen wordt namelijk geen rekening gehouden met de premie voor de coöperatie als geheel, die ten goede komt aan veel meer mensen.

José Verweij-Hoogendijk, van Stichting Vhufuli Art / Gone Arty deelde haar ervaringen over de import van Fairtrade kunstnijverheid  en cadeauartikelen vanuit Zuidelijk Afrika. José Verweij heeft direct contact met haar producenten in Zimbabwe, Swaziland, Zuid-Afrika en Madagaskar. Meerdere malen per jaar bezoekt zij hen. Samen bespreken zij de nieuwe woontrends, zodat de producten die worden gemaakt aansluiten bij de smaak van de Nederlandse consumenten. Dit proces is niet altijd makkelijk omdat de twee leefwerelden zover uiteen lopen. De samenwerking is voor een belangrijk deel gebaseerd op vertrouwen. Inmiddels hebben verschillende producenten zelf een huis en werkplaats kunnen bouwen. Rond iedere producent in Zuidelijk-Afrika bevinden zich ongeveer 11 personen die zo in hun levensonderhoud  kunnen voorzien. De samenwerking zorgt dus voor werk, inkomen en bestaanszekerheid.

De muzikale intermezzo's werden verzorgd door het trio Biguine Balade uit Leiden.